Umowa zlecenia – co to za umowa i na czym polega?

Umowa zlecenia

Umowa zlecenia jest jedną z umów cywilnoprawnych, której przedmiotem jest świadczenie usług określonego rodzaju (odpłatnie lub nieodpłatnie). Przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Przedmiotem takiej umowy jest zobowiązanie się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie polegającej na składaniu (przyjmowaniu) oświadczeń woli zmierzających do wywołania określonych skutków prawnych. Czynność prawna, której ma dokonać przyjmujący zlecenie, musi być określona.

Umowa zlecenia a umowa o dzieło

Umowa zlecenie w codziennym życiu często jest mylona z umową o dzieło. Jest to duży błąd, bowiem umowy te różnią się od siebie i posiadają odrębne regulacje prawne. Dlatego też, nie należy ich stosować dowolnie, czy zamiennie. Podstawową różnicą pomiędzy umową o dzieło a umową zlecenia jest to, że w przypadku umowy o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje do wykonania oznaczonego dzieła tzn. osiągnięcia konkretnego rezultatu (efektu) tego działania. Przyjmujący zamówienie odpowiada za rezultat (skutek), a nie za sposób jego wykonania. Natomiast, w przypadku umowy zlecenia, przyjmujący zlecenie jest zobowiązany do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie polegającej na składaniu (przyjmowaniu) oświadczeń woli zmierzających do wywołania określonych skutków prawnych. Przy czym, świadczenie przyjmującego zlecenie nie polega na osiągnięciu pewnego rezultatu, ale na podjęciu starannych działań w celu wykonania zlecenia. Przyjmujący zlecenie odpowiada za brak zachowania należytej staranności przy wykonywaniu czynności prawnej, a nie za sam efekt swojej pracy.

Umowa zlecenia a umowa o pracę

Podobnie jak w przypadku umowy o dzieło, również umowa o pracę różni się od umowy zlecenia i nie należy ich stosować dowolnie, czy zamiennie. Podstawową różnicą pomiędzy umową zlecenia a umową o pracę jest stosunek zależności i podporządkowania pracownika. Umowa zlecenia bowiem z reguły określa rodzaj wykonywanych czynności i – w zasadzie – nie może polegać na pozostawaniu do dyspozycji zlecającego i wykonywaniu stosownie do jego potrzeb czynności zlecanych na bieżąco. Taki sposób wykonywania umowy przemawia za uznaniem jej za umowę o pracę.

Umowa zlecenia – jakich czynności dotyczy?

Przedmiotem zlecenia jest dokonanie określonej czynności prawnej. Wskazanie na określoną czynność prawną może sugerować, że do istoty umowy zlecenia należy objęcie nią dokonania jednej, oznaczonej w treści umowy czynności prawnej. Czynność taka może zostać wskazana w sposób zindywidualizowany, przez określenie jej rodzaju, przedmiotu, innych postanowień, zwłaszcza przedmiotowo istotnych, a także ewentualnie drugiej strony bądź adresata, albo też tylko przez wskazanie rodzaju takiej czynności (por. J. Szczerski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1540). Przedmiotem zlecenia może być przy tym zarówno czynność prawna jednostronna (np. złożenie oferty, wypowiedzenie umowy), jak i dwustronna (np. zawarcie umowy sprzedaży) czy wielostronna (np. zawarcie umowy spółki).

Natomiast, przedmiotem zlecenia nie mogą być czynności prawne o charakterze ściśle osobistym, a zatem takie, których nie można wykonać przez zastępcę, np. sporządzenie czy odwołanie testamentu.

Umowa zlecenia – kiedy następuje wypłata wynagrodzenia?

W przypadku umowy zlecenia, umowa ta może zostać wykonana nawet nieodpłatnie. Przy czym, w przypadku zlecenia odpłatnego, podstawowym obowiązkiem dającego zlecenie jest zapłata wynagrodzenia. Roszczenie przyjmującego zlecenie o wynagrodzenie, w braku odmiennych postanowień umownych lub przepisów szczególnych, staje się wymagalne z chwilą wykonania zlecenia. Co również ważne, w razie braku uzgodnień stron wynagrodzenie określane jest co do zasady na podstawie obowiązującej taryfy lub stosownie do nakładu wykonanej pracy. Oczywiście, umowa zlecenia może w tym zakresie określać inne zasady zapłaty wynagrodzenia np. płatne etapami za każdą część wykonanego zlecenia oddzielnie. Wówczas zapłata powinna nastąpić po spełnieniu każdego ze świadczeń częściowych.

Mimo że zlecenie stanowi umowę starannego działania, dopuszczalne jest uzgodnienie przez strony dodatkowego wynagrodzenia dla przyjmującego zlecenie (lub świadczącego usługę) oznaczonego rezultatu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 lutego 2006 r. IV CK 380/05).

Umowa zlecenia a ZUS

W przypadku umowy zlecenia, przyjmujący zlecenie jest objęty obowiązkowym ubezpieczeniem społecznym (emerytalnym, rentowymi, wypadkowym), od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy. Przy czym, w przypadku ubezpieczenia chorobowego, jest ono dobrowolne dla przyjmującego zlecenie. Przyjmujący zlecenie będzie objęty ubezpieczeniem chorobowym od dnia wskazanego we wniosku o objęcie tym ubezpieczeniem, o ile zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie złożone przez płatnika w ustawowym terminie, który wynosi 7 dni od dnia rozpoczęcia wykonywania umowy zlecenia.

W pozostałych sytuacjach, przyjmujący zlecenie będzie objęty dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia wskazanego we wniosku, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przyjmującego zlecenie ustaje:
1) od dnia wskazanego we wniosku o wyłączenie z tego ubezpieczenia, nie wcześniej jednak niż od dnia, w którym wniosek został złożony;
2) od dnia rozwiązania lub wygaśnięcia umowy zlecenia, czyli od dnia ustania tytułu do podlegania przez zleceniobiorcę ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Umowa zlecenia a podatek dochodowy

Umowa zlecenia jak większość umów podlega opodatkowaniu. W przypadku, gdy wynagrodzenie z umowy zlecenia nie przekracza 200 złotych brutto, stosujemy zryczałtowany podatek dochodowy. Jeżeli natomiast wynagrodzenie z umowy zlecenia jest wyższe, niż 200 złotych brutto, stosujemy zasady ogólne. Pobieramy wówczas zaliczkę na podatek dochodowy w wysokości 18 % lub 32 % po przekroczeniu rocznych dochodów ponad 85 528 złotych.

Umowa zlecenia a koszty uzyskania przychodów

W przypadku umowy zlecenia, podobnie jak w umowie o dzieło mamy możliwość obniżenia podstawy opodatkowania o zryczałtowane koszty uzyskania przychodów. W tradycyjnej umowie zlecenia stosowane są koszty uzyskania przychodu w wysokości 20%. Natomiast, w przypadku umowy zlecenia, która zakłada korzystanie z praw autorskich, koszty uzyskania przychodu są korzystniejsze i wynoszą 50 %.

Umowa zlecenia a minimalna stawka godzinowa

Od 1 stycznia 2017 roku obowiązuje minimalna stawka godzinowa dla osób świadczących pracę na podstawie umowy zlecenia lub o świadczenie usług. Stawka ta podlega corocznej waloryzacji. Od 2018 roku, każdy przyjmujący zlecenie musi być zatrudniony z wynagrodzeniem minimalnym. W celu przestrzegania określonej corocznie stawki godzinowej, jest obowiązek ewidencjonowania czasu pracy osób zatrudnionych na podstawie wyżej wymienionych umów. Od 1.01.2020 roku stawka ta wynosi 17,00 złotych za godzinę brutto. Oznacza to, że wynagrodzenie np. przyjmującego zlecenie będzie stanowiło iloczyn stawki godzinowej i liczby przepracowanych godzin.

Umowa zlecenia a umowa o dzieło – porównanie wynagrodzenia

Rodzaj umowyUmowa o dziełoUmowa zlecenia
Wynagrodzenie brutto  2600,00 zł.2600,00 zł.




Wyliczenie wynagrodzenia


Koszt uzyskania przychodu – 520,00 zł.
Podstawa opodatkowania – 2080,00 zł.  
Podatek – 353,60 zł.  
Zaliczka – 354,00 zł.  
Składki na ubezpieczenia: Emerytalna – 253,76 zł.
Rentowa – 39,00 zł.
Zdrowotna – 207,65 zł.
Zdrowotna do odliczenia – 178,81 zł.
Koszty uzyskania przychodu – 461,45 zł.
Podstawa opodatkowania – 1846,00 zł.  
Zaliczka – 135,00 zł.  
Wynagrodzenie netto2246,00 zł.1964,59 zł.


Dodatkowe koszty
   

Brak  
Składki na ubezpieczenia:
Emerytalna – 253,76 zł.
Rentowa – 169,00 zł.
Wypadkowa – 43,42 zł.
Fundusz pracy – 63,70 zł.  
Całkowity koszt zatrudnienia  2600,00 zł.3132,48 zł.

 Tabela przedstawia porównanie wynagrodzenia osoby, która nie posiada innego zatrudnienia.

Wzór umowy zlecenia – jakie postanowienia powinny znaleźć się w umowie o dzieło?

W przypadku umowy zlecenia nie istnieje jeden, sztywny schemat jej budowy. Przede wszystkim dlatego, że umowa zlecenia może zostać zawarta nawet ustnie. Dlatego też, poniżej zostały wskazane jedynie przykładowe elementy umowy zlecenia, które mogą się w niej znaleźć.

I tak, konstruując umowę zlecenia należy pamiętać o:
1) wyborze odpowiedniej formy prawnej umowy zlecenia;
2) wpisaniu podstawowych danych stron umowy, takich jak: pełne dane stron (imię, nazwisko, nazwa firmy), adresu zamieszkania, adresu siedziby firmy, PESEL, NIP, KRS,
3) określeniu precyzyjnie przedmiotu umowy zlecenia;
4) określeniu precyzyjnie obowiązków i uprawnień stron umowy zlecenia;
5) określeniu wynagrodzenia za wykonanie umowy zlecenia oraz zasad jego zapłaty;
6) określeniu sposobu wykonania zlecenia;
7) określeniu terminu wykonania przedmiotu umowy;
8) czytelnych podpisach obu stron umowy zlecenia.

Strony umowy zlecenia mogą w niej zawrzeć również inne postanowienia, niewymienione powyżej. W szczególności dotyczące kar umownych, autorskich praw majątkowych, rozwiązania umowy zlecenia, itd. Wszystko w zależności od rodzaju zlecenia oraz wzajemnych uzgodnień.

Masz pytania lub wątpliwości? Napisz lub zadzwoń do nas, postaramy się Ci pomóc.

Bibliografia:
Komentarz: Fras Mariusz (red.), Habdas Magdalena (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Zobowiązania. Część szczególna (art. 535-764(9)

Komentarz: Kidyba Andrzej (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania – część szczególna, wyd. II

Komentarz: Gudowski Jacek (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom V. Zobowiązania. Część szczegółowa, wyd. II

Zapraszamy również na AbonamentyPrawnenasz Fanpage oraz Linkedin.

Umowa zlecenia – co to za umowa i na czym polega? was last modified: 21 maja, 2020 by Dawid Michalski