Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron

4 grudnia 2020 Dawid Michalski 0 Komentarze

Rozwiązanie umowy o pracę może nastąpić na kilka sposobów. Jednym z nich jest rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron. Możliwość taką daje art. 30 § 1 pkt 1 Kodeksu pracy, który przyznaje stronom umowy o pracę prawo swobodnego rozwiązania umowy o pracę na mocy dwustronnej czynności prawnej, czyli takiej czynności, która dochodzi do skutku z chwilą złożenia przez obie strony – pracodawcę i pracownika – zgodnych oświadczeń, zmierzających do zakończenia stosunku pracy w określonym terminie. Fakt, że ustawodawca wymienia ten sposób rozwiązania umowy o pracę w pierwszej kolejności, przed jednostronnymi sposobami rozwiązania umowy, wskazuje na to, iż uważa takie rozwiązanie umowy za najlepsze, ponieważ w założeniu stanowi ono odbicie zgodnej woli stron.

Na mocy porozumienia stron może ulec rozwiązaniu każda umowa o pracę. Skoro bowiem strony mogą zgodnym oświadczeniem woli nawiązać stosunek pracy, to również w ten sam sposób mogą go rozwiązać. Przy tym sposobie rozwiązania umowy nie obowiązują ograniczenia, jakie prawo nakłada na jednostronne rozwiązanie umowy o pracę przez pracodawcę, co dotyczy w szczególności zasadności rozwiązania umowy, kontroli związkowej czy ochrony szczególnej pracowników. Osoba korzystająca z takiej ochrony musi być jednak świadoma, że wyrażając zgodę na porozumienie stron, rezygnuje z tej ochrony.

Rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron może nastąpić z inicjatywy każdej ze stron stosunku pracy. Nie ma przy tym znaczenia, która ze stron występuje z taką propozycją. Bez znaczenia jest też przyczyna, dla której strony zdecydowały się rozwiązać umowę. Jeżeli jest to jednak przyczyna niedotycząca pracownika, to zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 13 marca 2003 r. o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników, do takiego rozwiązania znajdują zastosowanie przepisy tej ustawy, co oznacza w szczególności prawo pracownika do odprawy z tytułu rozwiązania stosunku pracy.

Zawarcie porozumienia rozwiązującego umowę o pracę zależy wyłącznie od woli obu stron. Pracownik nie ma więc w żadnym razie roszczenia do pracodawcy o złożenie w tym przedmiocie oświadczenia woli. Przepisy Kodeksu pracy nie przewidują możliwości zakwestionowania przez pracownika rozwiązania umowy o pracę na podstawie porozumienia stron. Uchylenie się przez niego od skutków prawnych swego oświadczenia woli byłoby dopuszczalne tylko w wypadku, gdyby pracownik wykazał, że jest ono dotknięte wadą (art. 82–88 k.c. w zw. z art. 300 k.p.). Przykładem takiej sytuacji może być rozwiązanie umowy o pracę na skutek przyjęcia przez pracodawcę oferty złożonej przez pracownika pod wpływem nieświadomości, że postępowanie likwidacyjne dotyczące pracodawcy nie zostało ukończone. Oferta ta może być uznana za złożoną pod wpływem istotnego błędu co do treści czynności prawnej, uprawniającego pracownika na podstawie art. 84 k.c. w zw. z art. 300 k.p. do uchylenia się od skutków prawnych swego oświadczenia woli (jeżeli zostały spełnione pozostałe warunki określone w art. 84 § 1 k.c.)(uchwała Sądu Najwyższego z dnia 31.08.1989 r., III PZP 37/89).

Rozwiązanie na podstawie porozumienia stron następuje w terminie określonym przez strony. W szczególności może ono następować w chwili zawarcia porozumienia lub w każdym późniejszym terminie, który zresztą może być zmieniony przez strony. Termin ten może być równy lub nawet dłuższy od ustawowego okresu wypowiedzenia. Jeżeli strony ustaliły datę i sposób rozwiązania umowy o pracę, przyjmując, że jest to rozwiązanie na mocy porozumienia stron, przesunięcie na prośbę jednej z nich samej tylko daty rozwiązania umowy nie zmienia sposobu rozwiązania, jeżeli z okoliczności sprawy oraz woli stron – wyrażonej w sposób wyraźny lub dorozumiany – nic innego nie wynika (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 1.08.1990 r., I PR 258/90). Jeżeli pracownik w piśmie zawierającym ofertę rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron oznaczył datę tego rozwiązania, to następuje ono tylko w przypadku złożenia przez pracodawcę do tego czasu oświadczenia woli o przyjęciu oferty – art. 30 § 1 pkt 1 k.p. w zw. z art. 66 § 1 i art. 67 k.c. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14.09.1998 r., I PKN 315/98). Ustalenie rozwiązania umowy o pracę na mocy porozumienia stron nie wyklucza możliwości rozwiązania tej umowy przed oznaczonym terminem w razie powstania warunków do niezwłocznego jej rozwiązania przez pracodawcę (art. 52 i 53 k.p.) lub przez pracownika – art. 55 k.p. (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15.12.2000 r., I PKN 162/00).

Termin rozwiązania stosunku pracy za porozumieniem stron z przyczyn dotyczących pracodawcy może być określony zdarzeniem przyszłym, zwłaszcza gdy zdarzenie to (likwidacja stanowiska pracy) jest przez strony przewidywane po okresie dłuższym niż okres wypowiedzenia przez pracodawcę oraz przy zastrzeżeniu, że termin ten może ulec jedynie przesunięciu (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20.10.1998 r., I PKN 317/98).

W kolejnym wpisie, wyjaśniona zostanie problematyka rozwiązania umowy o pracę za wypowiedzeniem.

Bibliografia
Florek Ludwik (red.), Kodeks pracy. Komentarz, wyd. VII

Zapraszamy również na AbonamentyPrawnenasz Fanpage oraz Linkedin.

Rozwiązanie umowy o pracę za porozumieniem stron was last modified: 4 grudnia, 2020 by Dawid Michalski